W historii II wojny światowej uznawane są dwie daty zakończenia działań wojennych
w Europie. Do takiej sytuacji doprowadziły żądania Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, który nie uznał podpisanego 8 maja 1945 r. aktu kapitulacji III Rzeszy.
W następstwie nacisków Rosjan w Berlinie o północy z 8 na 9 maja doszło do podpisania osobnego aktu kapitulacji.

W związku z różnicą stref czasowych, w tym czasie w Moskwie była 2.00 godzina 9 maja,
w ZSRR jako datę zakończenia wojny w Europie przyjęto dzień 9 maja. Te wydarzenia miały wpływ na późniejsze świętowanie zwycięstwa nad faszyzmem. Również w Polsce Ludowej przez ponad 40 lat oficjalnie Dzień Zwycięstwa obchodzono 9 maja.

Po zmianach ustrojowych, do których doszło po 1989 roku Polska oficjalnie dołączyła
do grona państw, które dzień 8 maja 1945 r. uznają za datę zakończenia II wojny światowej
w Europie, jednak w świadomości części społeczeństwa nadal funkcjonuje data
z socjalistycznej historii Rzeczypospolitej.

Kapitulacja III Rzeszy zakończyła wojnę tylko w Europie, jednak walki nadal trwały
na Dalekim Wschodzie. Dopiero kapitulacja Japonii 2 września 1945 roku oficjalnie zakończyła II wojnę światową.

Moment zakończenia II wojny światowej jest różnie oceniany przez polskie środowiska historyczne i intelektualne. Koniec największego dramatu XX wieku dla jednych oznacza upragnioną wolność, natomiast dla innych to klęska narodów Europy wschodniej, które zostały zniewolone przez ustrój komunistyczny. W 1945 roku na konferencjach w Jałcie oraz
w Poczdamie rządy Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, w porozumieniu z ZSRR, oddały państwa Europy Środkowej i Wschodniej pod sowiecką strefę wpływów.

II wojna światowa pochłonęła ponad 55 mln ofiar – poległych, zamordowanych, zmarłych
w wyniku działań wojennych. Całkowite straty ludzkie były ponad pięciokrotnie wyższe niż w I wojnie światowej. Rzeczypospolita w czasie II wojny światowej straciła ponad 6 mln swych obywateli. Polskie Siły Zbrojne brały udział w większości kampanii wojennych i bitew II wojny światowej: w zachodniej i południowej Europie, w Afryce Północnej oraz od końca 1943 roku również na froncie wschodnim. Tuż przed zakończeniem wojny, w maju 1945 roku Polskie Siły Zbrojne na zachodzie liczyły ok. 194,5 tys. żołnierzy, natomiast na wschodzie walczyło – ok. 400 tys. żołnierzy.

Paweł Owad