Straż Graniczna została utworzona na mocy ustawy z 12 października 1990 roku o Straży Granicznej. Swoją służbę formacja rozpoczęła 16 maja 1991 roku, od tego momentu trwa historia nowej formacji granicznej opartej na tradycji Korpusu Ochrony Pogranicza, a co roku 16 maja obchodzony jest jako święto Straży Granicznej. Komendant Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie Pułkownik Straży Granicznej Andrzej Rytwiński opowie nam o 22 letniej historii Straży Granicznej.

Panie Komendancie co zmieniło się w Straży Granicznej w ciągu tych 22 lat?
Andrzej Rytwiński: Współczesna Straż Graniczna to przede wszystkim nowoczesna, proeuropejska formacja graniczna, dobrze przygotowana do wykonywania swoich ustawowych zadań. Mam zaszczyt służyć w tej formacji od początku jej powstania i jednocześnie obserwować dynamiczny rozwój nie tylko w obszarze logistyki, ale także w podejściu do realizowanych zadań, rozszerzaniu kompetencji dostosowywanych do zmieniającej się rzeczywistości i zagrożeń oraz w obszarze szkoleń naszych funkcjonariuszy, które również na przestrzeni ostatnich lat podlegały ewolucji.
Święto Straży Granicznej jest doskonałym momentem na przypomnienie minionego roku oraz przedstawienie oczekiwań, z którymi rozpoczęliście 2013 rok.
A. R.: Rok 2012 było okresem niezwykle intensywnej pracy funkcjonariuszy i pracowników szkoły. Główne zadania Centrum Szkolenia Straży Granicznej skupiały się, podobnie jak w tym roku, na prowadzeniu szkoleń z zakresu szkoły podoficerskiej i chorążych oraz przeszkolenia specjalistycznego do mianowania na pierwszy stopień oficerski Straży Granicznej. To także okres prowadzenia doskonalenia zawodowego w formie kursów doskonalących i szkoleń specjalistycznych na rzecz formacji oraz udzielanie pomocy szkoleniowej jednostkom organizacyjnym SG. Bez wątpienia naszym największym potencjałem jest kadra dydaktyczna oraz baza edukacyjno-noclegowa. W ub. roku w Kętrzynie zrealizowanych zostało łącznie 419 przedsięwzięć szkoleniowych, w których przeszkolonych zostało 7.226 uczestników. W tym roku realizujemy szkolenia oraz dostosowujemy bieżącą ofertę szkoleniową do potrzeb jednostek organizacyjnych naszej formacji oraz innych podmiotów, z którymi współpracujemy. Przeszło 80 % funkcjonariuszy szkolonych w Kętrzynie na co dzień pełni służbę na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej. W tym roku po raz VI. będziemy organizatorem Międzynarodowego Sympozjum Ekspertów Kryminalistyki Służb Granicznych, które odbędzie się we wrześniu, a miesiąc później IV. Konferencji Naukowej „Korupcja a bezpieczeństwo państwa”. Przed nami Międzynarodowe Warsztaty z zakresu Zintegrowanego Zarządzania Granicami, w trakcie których będziemy gościć blisko 40 osób z różnych państw Unii Europejskiej.
W pracy Centrum Szkolenia Straży Granicznej ważną pozycję zajmuje tematyka współpracy międzynarodowej. Co ważnego jest realizowane w tej dziedzinie?
A. R.: Jest to jeden z priorytetowych obszarów naszej działalności od wielu. W ubiegłym roku kadra szkoły zaangażowana była w 56 przedsięwzięć o różnym charakterze. W misjach i spotkaniach poza granicami uczestniczyło 75 funkcjonariuszy, a w tych, organizowanych w Centrum 113 oraz 277 uczestników z zagranicy. Obszar ten to przede wszystkim przedsięwzięcia organizowane i koordynowane przez Europejską Agencję Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (FRONTEX), ale także przedsięwzięcia w ramach Programu Kontroli Exportu i Bezpieczeństwa Granic (EXBS), współpraca ze szkołami partnerskimi z Litwy, Łotwy i Estonii, z Narodową Akademią Państwowej Służby Granicznej Ukrainy w Chmielnickim i szkołami w Finlandii. W zakresie współpracy ze szkołami partnerskimi na ten rok mamy zaplanowanych 21 przedsięwzięć.
Panie Komendancie od jakiegoś czasu w Kętrzynie słyszymy różnego rodzaju wybuchy. Co się dzieje w bazie minersko – pirotechnicznej?
A. R.: Na terenie Straży Granicznej zlokalizowana jest Polowa Baza Szkoleń Minersko-Pirotechnicznych. Jest to miejsce przeznaczone do realizacji szkoleń z wykorzystaniem materiałów wybuchowych. Obiekt posiada Certyfikat Instytutu Przemysłu Organicznego w Warszawie, potwierdzający spełnienie warunków techniczno-organizacyjnych do prowadzenia szkoleń z wykorzystaniem materiałów wysokoenergetycznych. Baza zlokalizowana jest na terenie byłej strzelnicy odkrytej Straży Granicznej w Kętrzynie. W ubiegłym roku obiekt został zmodernizowany i dostosowany do warunków wymaganych przy prowadzeniu prac z materiałami wybuchowymi. To właśnie tam prowadzone są zajęcia, którym towarzyszą słyszalne odgłosy. W trakcie szkolenia słuchacze nabywają wiedzę i doskonalą umiejętności między innymi z zakresu rozpoznawania materiałów wybuchowych i środków inicjujących wybuch, przeszukania terenu i obiektów, organizowania i prowadzenia ewakuacji osób, a także wykorzystania środków zabezpieczenia indywidualnego i sprzętu technicznego do prowadzenia rozpoznania. Wszystkie te działania ukierunkowane są na zapewnieniu bezpieczeństwa. My szkolimy tych, którzy za nie odpowiadają.
Wszyscy wiedzą, iż szkolenia specjalistyczne nie należą do tanich przedsięwzięć. Jak wygląda sytuacja pozyskiwania środków np. z funduszy europejskich na działalność Centrum Szkolenia?
A. R.: Obecnie realizujemy duże projekty finansowane między innymi z Pomocy Rozwojowej MSZ oraz Funduszu Granic Zewnętrznych. W naszych działaniach szukamy kolejnych źródeł finansowania m.in. w Programie Leonardo da Vinci. Dzięki aktywnemu pozyskiwaniu środków zewnętrznych możemy podnosić atrakcyjność naszej oferty szkoleniowej.
W imieniu redakcji wszystkim funkcjonariuszom Straży Granicznej życzymy spokojnej służby w trakcie ochrony granic Rzeczypospolitej Polskiej.

Paweł Owad