OLYMPUS DIGITAL CAMERAHistoria jest światłem prawdy

Przez cały wrzesień w różnych miasteczkach na terenie Warmii i Mazur odbywają się Europejskie Dni Dziedzictwa. Temat przewodni XXI edycji „Nie od razu Polskę zbudowano” nawiązuje do przypadającej w tym roku 150. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego. Tegoroczna uroczysta inauguracja EDD na Warmii i Mazurach 2013 miała miejsce 6 września w Kętrzynie, w Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego

Ewa Brzostek

Kętrzyńskie Muzeum odwiedziło tego dnia ponad 80 osób, których przyciągnął temat poszukiwania narodowej tożsamości i kształtowania państwowości, często za cenę życia. Nie był to jedyny wątek, który był poruszany na tegorocznym Dniu Dziedzictwa Narodowego.

– Jest to także największe i najważniejsze święto zabytków, które już od ponad dwudziestu lat obchodzimy na Warmii i Mazurach promując nasze regionalne dziedzictwo kulturowe. Chciałbym serdecznie podziękować, że mogę w nim uczestniczyć również w Kętrzynie – podkreśla Jarosław Słoma, Wicemarszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

Inauguracja EDD w Kętrzynie był to czas, w którym mogliśmy spojrzeć na historię przez „światło prawdy” oraz przyjrzeć się pracy ludzi, którzy w różnych epokach zbierali ziarna wspólnego dziedzictwa do jednego spichlerza.

– Historia magistra vitae est. Pamiętamy maksymę Cycerona, która mówi, że „historia jest nauczycielką życia”. Historia jest także lux veritatis est, czyli jest światłem prawdy. Historia nie umiera. To nie jest łatwe zadnie dla ludzi nauki, którzy szukają wartości i tego lux veritatis – tymi słowami rozpoczął swoje wystąpienie Krzysztof Hećman, Burmistrz Miasta Kętrzyn. – Mamy niechlubną przeszłość, gdzie historia nie był prawdą, tylko fałszem. Ludzie nauki wykonywali benedyktyńską pracę i często musieli godzić rozwagę z odwagą, aby powiedzieć tak, jak nasz patron miasta „nie jestem Winkler, tylko Kętrzyński”. Wtedy to nie było takie proste. Bierzmy przykład z ich mądrości i decyzji – dodaje.

W żmudą pracę, którą wykonywał Wojciech Kętrzyński wprowadził zebranych prof. dr hab. Stanisław Achremczyk. W wykładzie inauguracyjnym pt. „Wojciech Kętrzyński kustoszem dziedzictwa wielu narodów” podkreślił ile wysiłku patron naszego miasta włożył, by odnaleźć dokumenty, mapy, rękopisy, książki i inne publikacje, które składały się na dziedzictwo kulturowe nie tylko Mazurów, ale także innych narodowości. Z kolei prof. dr hab. Janusz Małłek wygłosił wykład pt. „Mazury. Mazurzy w dziejach”, gdzie odtworzył historię pierwszego osadnictwa plemion pruskich, podboju ich przez Krzyżaków, aż po XIX wiek, kiedy rozpoczęła się „walka o dusze Mazurów”.

– Z wielką przyjemnością przyszłam na tą uroczystość. Z jednej strony został mi przybliżony obraz Wojciecha Kętrzyńskiego, o którym wciąż wielu naszych mieszkańców wie tak niewiele, a z drugiej strony wysłuchałam bogatej historii tych ziem, na których przyszło mi żyć. Była to ciekawa i niezapomniana lekcja historii – mówi pani Aneta, jedna z uczestniczek inauguracji.

Przygotowane dodatkowo przez Muzeum, w ramach EDD wystawa fotografii Krzysztofa Hejke pt. „Łatgalia – kraina łotewskich Polaków” oraz występ chóru „Jutrzenka” z Oddziału Związku Polaków na Łotwie w Rezekne, przypominają nam o trudnym problemie polskości na dawnych kresach wschodnich Rzeczypospolitej. Uczestnicy spotkania mogli także obejrzeć rękopis księgi wpisów do prawa miejskiego z początku XIX wieku.

Organizatorem EDD na Warmii i Mazurach 2013 był Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego i goszczące miasto, Miasto Kętrzyn. Uroczystości inauguracyjne EDD odbyły się w siedzibie Muzeum, w zamku kętrzyńskim. Koordynatorem był Narodowy Instytut Dziedzictwa, Oddział Terenowy Olsztynie, wydawca plakatów i zaproszeń. Całość wydarzenia finansowana była ze środków Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Europejskie Dni Dziedzictwa to największy w Europie projekt społeczny i edukacyjny, najważniejsze święto zabytków kultury Starego Kontynentu. Ich idea narodziła się 3 października 1985 roku w Granadzie w Hiszpanii podczas II Konferencji Rady Europy, na której minister kultury Francji zaproponował zorganizowanie w całej Europie zainicjowanych we Francji w 1984 roku Dni Otwartych Zabytków. Wówczas po raz pierwszy bezpłatnie udostępniono zwiedzającym obiekty, do których dostęp dotychczas był ograniczony. Inicjatywa cieszyła się tak dużym zainteresowaniem, że w 1991 roku zainspirowała Radę Europy do ustanowienia Europejskich Dni Dziedzictwa. Głównym celem Europejskich Dni Dziedzictwa jest promowanie regionalnego dziedzictwa kulturowego oraz przypominanie o wspólnych korzeniach kultury europejskiej. Imprezy skierowane są do bardzo szerokiej i różnorodnej grupy odbiorców, co nadaje im wymiar uniwersalny. Właśnie takie inicjatywy sprawiają, że idea EDD zyskuje nowych zwolenników, stając się tym samym najważniejszym wydarzeniem kulturalnym Starego Kontynentu. Z każdym rokiem imprezy organizowane w ramach EDD zyskują na popularności. W obchodach Europejskich Dni Dziedzictwa uczestniczą wszystkie państwa-członkowie Rady Europy, w tym Polska, która włączyła się do tej akcji w 1993 roku.