Kętrzyn po wojnie, ul Zjazdowa róg Rycerskiej. W oddali widoczne ruiny. FOT. Archiwum

Kętrzyn po wojnie, ul Zjazdowa róg Rycerskiej. W oddali widoczne ruiny. FOT. Archiwum

Sprawozdania Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kętrzynie donoszą o stanie bezpieczeństwa w naszym mieście w pierwszych latach powojennych. Okazuje się, że największym zagrożeniem dla ludności cywilnej miasta byli żołnierze Armii Czerwonej.

W sprawozdaniu PUBP w Kętrzynie z października 1945 r. mowa jest o częstych kradzieżach i napadach na Mazurów i Niemców dokonywanych przez żołnierzy radzieckich. Także Polacy nie mogli liczyć na życzliwość. Jak stwierdził Starosta w lipcu 1945 r.: „jeśli chodzi o szkodliwą propagandę na rzecz Armii Czerwonej to najszkodliwszą propagandą jest postępowanie formacji wojskowych w stosunku do ludności polskiej”.

Rabowani co noc przez Sowietów
W grudniu 1945 r. do PUBP w Kętrzynie dotarł dramatyczny apel wójta wsi Pręgowo (gmina Wielki Dwór), który informował, że co noc mieszkańcy są rabowani, najczęściej przez Sowietów (choć wśród napastników zdarzali się także Polacy) i prosił o pomoc. Także w mieście powiatowym nie było bezpiecznie, skoro oficerowie radzieccy obrabowali mieszkanie pracownika PUBP. W raporcie z 17 grudnia zapisano: „W całym powiecie Rosjanie jadąc do domu rabują z bronią w ręku, zabierając niezbędne rzeczy do życia”.

Sowieci nie szczędzili też milicjantów
O tym, jak groźni dla miejscowej ludności byli Rosjanie, może świadczyć fakt, że nawet przedstawiciele sił porządkowych nowej władzy nie byli bezpieczni. 21 stycznia 1946 r. przez „rabusiów sowieckich” został zamordowany milicjant Tadeusz Żarski. Co ciekawe, sporządzony w 1978 r. w Olsztynie Wykaz funkcjonariuszy SB i MO poległych i rannych w walce ze zbrojnymi bandami reakcyjnego podziemia na terenie woj. olsztyńskiego podaje, że szeregowy Tadeusz Żarski został zabity przez bandę WiN.

Źródło: Paweł Letko „Stan bezpieczeństwa w powiecie kętrzyńskim w latach 1945-1946” w Echa przeszłości z 2009 roku
http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Echa_Przeszlosci/Echa_Przeszlosci-r2009-t10/Echa_Przeszlosci-r2009-t10-s305-312/Echa_Przeszlosci-r2009-t10-s305-312.pdf

Siedzibą Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kętrzynie mieściła się w budynku dzisiejszego gimnazjum. FOT. www.slady.ipn.gov.pl

Siedzibą Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kętrzynie mieściła się w budynku dzisiejszego gimnazjum. FOT. www.slady.ipn.gov.pl