Pracownicy kętrzyńskiego muzeum zaprezentowali jeden z najstarszych zabytków. FOT. Franciszek Jaroński

Rotes Hausbuch, to księga domowa popularna szczególnie w okresie średniowiecza, która  w formie odręcznych notatek i zapisów stanowi dzisiaj swoiste kompendium wiedzy , w tym również wiedzy o naszym mieście

17 listopada odbyło się przedostatnie już  seminarium Akademii 660-lecia. W związku z rocznicą nadania przywileju lokacyjnego listopadowe spotkanie poświęcone było najstarszym dokumentom dotyczącym Kętrzyna.  Najstarsza   wzmianka o księdze domowej przechowywanej w archiwum ratusza pojawiła się w rękopisie „Chronik der Stadt Rastenburg” autorstwa Adama Huldricusa Schaffera. Natomiast po 1945 w zbiorach kętrzyńskiego muzeum przechowywany był niezainwentaryzowany tzw. podszyt oprawiony w czerwoną skórę , który pod koniec lat 70-tych został zabrany do Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie.

Aktualnie w zbiorach Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego zachował się osiemnastowieczny rękopis z dawnego archiwum miejskiego, w którym umieszczono odpisy najważniejszych dokumentów dotyczących miasta.  Oprócz odpisu aktu lokacyjnego z 11 listopada 1357 r. znajduje się tam także odpis dokumentu z 1378 r., w którym wielki mistrz Winrych von Kniprode potwierdził przywilej lokacyjny nadany 20 lat wcześniej przez Johana Schindekopfa. Znalazły się tam także odpisy nadań kolejnych gruntów leśnych w okolicy Nakomiad i Gierłoży, przywileju na zakup dąbrowy w okolicy dzisiejszych ul. Szpitalnej, Bałtyckiej, Budowlanej i Mazowieckiej oraz dokumentu z 1374 r., w którym komtur Bałgi Gotfryd von der Linde zezwolił mieszczanom na budowanie domów przy murach obronnych na prawie chełmińskim.

Z zapisów zawartych w akcie lokacyjnym z 1357 roku wynika między innymi, że komtur Bałgi władzę sądowniczą przekazał sołtysowi – zasadźcy Henrykowi Padeluche i jego następcom. Oznaczało to, że urząd ten mieli dziedziczyć jego następcy. Jednak około 1430 roku miasto wykupiło od spadkobierców Henryka Padeluche dziedziczny urząd sołtysa. Od tego momentu sędzia  wchodził w skład  rady miejskiej , a na początku XVIII wieku  władza sądownicza w Rastenburgu należała już do ławy złożonej z przewodniczącego, sędziego, siedmiu ławników i pisarza. Można też przypuszczać, że po nadaniu aktu lokacyjnego w Rastenburgu działała wybieralna Rada, która była jednak pozbawiona części uprawnień, bo już po 15 latach od lokacji miasta widoczne stało się dążenie mieszkańców do ograniczenia władzy dziedzicznego sołectwa i zakonu.

W czasie seminarium, które cieszyło umiarkowanym zainteresowaniem mieszkańców, a   poświęconego zbiorom przywilejów dawnego miasta Kętrzyna pracownicy muzeum  Mariusz Wyczółkowski i Jakub Każarnowicz dość szczegółowo omówili istotne dla miasta zapisy zawarte w akcie lokacyjnym wystawionym 11 listopada 1357 r. Zaprezentowali  także zasady sprawowania władzy oraz uprawnienia wójta, sędziego i burmistrza w średniowiecznym Rastenburgu.

fj